Financial control vs accountant: dit zijn de belangrijkste verschillen

Wat doet een financial controller?

Als financial controller bewaak je de financiële gezondheid van een organisatie door te zorgen dat cijfers en rapportages kloppen, zodat het management kan sturen op actuele en betrouwbare informatie. Je houdt overzicht over de cijfers, controleert of rapportages kloppen en onderzoekt waar kosten, omzet of marges afwijken van de planning. Daarmee help je collega’s en managers om niet alleen terug te kijken naar resultaten, maar ook betere keuzes te maken voor de periode die volgt.

Je werkt meestal binnen een organisatie. Daardoor leer je zowel de financiële administratie kennen, als wat er speelt op andere afdelingen. Misschien lopen de kosten in een project hoger op dan verwacht. Misschien blijft de omzet achter bij de forecast. Of misschien kost een handmatig proces elke maand onnodig veel tijd. Als financial controller breng je dat in beeld en help je mee om het te verbeteren.

De functie ligt vaak tussen financiële administratie, analyse en advies in.

De belangrijkste taken van een financial controller

De precieze invulling verschilt per organisatie, maar veel financial controllers houden zich bezig met deze werkzaamheden:

• Opstellen en controleren van maand-, kwartaal- en jaarrapportages
• Bewaken van budgetten, kosten en financiële doelstellingen
• Analyseren van verschillen tussen de begroting, forecast en daadwerkelijke resultaten
• Signaleren van financiële risico’s en verbeterkansen
• Ondersteunen bij de jaarafsluiting en voorbereiding van de jaarrekening
• Verbeteren van financiële processen en interne controles

Een financial controller is daarom een interessante rol wanneer je nauwkeurig wilt werken, maar niet de hele dag alleen in spreadsheets wilt zitten. Je gebruikt cijfers als vertrekpunt voor gesprekken, analyses en keuzes die invloed hebben op de organisatie.

Wat doet een accountant?

Een accountant onderzoekt en beheert de financiële informatie van organisaties en kijkt of deze betrouwbaar is. Je kijkt bijvoorbeeld naar een jaarrekening, administratie of financiële rapportage en controleert of de cijfers volledig, juist en volgens de geldende regels zijn opgesteld. Daarmee help je organisaties, investeerders, banken en andere partijen om te vertrouwen op de financiële situatie die wordt gepresenteerd.

In de praktijk werk je vaak voor meerdere klanten tegelijk. Voor organisaties is het namelijk verplicht om jaarrekeningen te laten controleren door een accountant, ze zogeheten accountantscontrole. Daardoor leer je snel hoe verschillende organisaties hun financiën hebben ingericht en waar risico’s kunnen ontstaan.

Als accountant kijk je kritisch naar wat er achter de cijfers zit. Klopt de omzet die in de administratie staat? Zijn kosten goed verwerkt? Is er voldoende bewijs voor bepaalde uitgaven? En geven de financiële stukken een eerlijk beeld van hoe de organisatie ervoor staat?

Je bent dus niet alleen bezig met controleren. Je stelt vragen, zoekt verklaringen en bespreekt bevindingen met klanten of collega’s. Juist dat speurende deel maakt accountancy interessant voor mensen die graag structuur aanbrengen en willen begrijpen hoe een organisatie financieel in elkaar zit. Daar hoort in veel gevallen ook een adviserend aspect bij.

De belangrijkste taken van een accountant

De werkzaamheden verschillen per type accountant en organisatie, maar veel accountants houden zich bezig met:

• Controleren of financiële administraties volledig en betrouwbaar zijn
• Samenstellen, beoordelen of controleren van jaarrekeningen
• Onderzoeken van financiële risico’s en afwijkingen
• Vastleggen van bevindingen in controledossiers
• Controleren of organisaties voldoen aan relevante wet- en regelgeving
• Bespreken van financiële resultaten met klanten en collega’s
• Adviseren over verslaggeving, processen en financiële verbeterpunten

Een accountant werkt vaak met terugblik. Je onderzoekt wat er in een bepaalde periode is gebeurd en of dat correct is verwerkt. Tegelijkertijd geef je organisaties inzichten waarmee zij hun processen en financiële beheersing kunnen verbeteren.

Welke skills heb je nodig als financial controller of accountant?

Financial controllers en accountants hebben veel dezelfde basisvaardigheden nodig. In beide functies moet je nauwkeurig werken, kritisch durven kijken, onderzoekend zijn en financiële informatie kunnen doorgronden. Je krijgt regelmatig cijfers of processen voor je waarbij iets niet logisch lijkt. Dan moet je verder kijken dan de eerste verklaring.

Het verschil zit vooral in de vraag die je probeert te beantwoorden.

Een financial controller vraagt vaker: kloppen de cijfers en wat zegt dit over de organisatie, waar moeten we bijsturen en hoe kunnen we dit proces verbeteren?

Een accountant vraagt vaker: klopt dit, is het goed onderbouwd en voldoet het aan de regels?

Skills die je in beide functies nodig hebt

• Analytisch vermogen
• Nauwkeurigheid
• Kritisch denkvermogen
• Onderzoekend vermogen
• Communicatieve vaardigheden
• Organisatievermogen
• Financieel inzicht

Waar ligt het accent bij een financial controller?

Als financial controller gebruik je deze skills vooral om grip te krijgen op de financiële prestaties van één organisatie. Je onderzoekt bijvoorbeeld waarom kosten oplopen, waarom een forecast afwijkt of waar een proces fouten veroorzaakt. Daarna vertaal je die informatie naar inzichten waarmee collega’s en managers betere keuzes kunnen maken.

Daarom ligt bij deze functie extra nadruk op:

• Cijfers vertalen naar stuurinformatie
• Vooruitkijken naar risico’s, budgetten en forecasts
• Financiële processen verbeteren
• Schakelen met management en andere afdelingen
• Begrijpen wat financiële ontwikkelingen betekenen voor de organisatie als geheel

Waar ligt het accent bij een accountant?

Als accountant gebruik je dezelfde basisvaardigheden vooral om zekerheid te geven over financiële informatie. Je onderzoekt of cijfers volledig en betrouwbaar zijn, controleert onderbouwingen en beoordeelt of processen voldoende beheerst worden.

Daarom ligt bij deze functie extra nadruk op:

• Controleren en onderbouwen van financiële informatie
• Werken met verslaggevingsregels en controlemethodieken
• Risico’s signaleren in administraties en processen
• Bevindingen zorgvuldig vastleggen
• Schakelen tussen klanten, dossiers en deadlines

Zo voorkom je dat je een kunstmatig verschil creëert. Beide functies vragen om een scherpe, onderzoekende finance professional. Alleen kijkt de financial controller vaker naar wat er daarna moet gebeuren, terwijl de accountant vooral vaststelt of de basis betrouwbaar genoeg is.

De verschillen tussen een financial controller en accountant

Financial controllers en accountants werken allebei met financiële cijfers, rapportages en processen. Toch verschilt hun rol behoorlijk. Het grootste verschil zit in het doel van hun werk: een financial controller helpt een organisatie financieel sturen, terwijl een accountant beoordeelt of de financiële informatie betrouwbaar genoeg is om op te vertrouwen.

Financial controllers en accountants werken allebei met cijfers, financiële processen en rapportages. Het verschil zit vooral in hun positie, focus en wat zij uiteindelijk met die informatie doen.

1. Werken binnen de organisatie of vanuit een onafhankelijke rol

Een financial controller werkt meestal binnen één organisatie. Je kent de afdelingen, processen en ambities van dichtbij en bent onderdeel van de dagelijkse financiële aansturing.

Een accountant kijkt vaker van buitenaf naar een organisatie. Je werkt voor verschillende klanten en moet onafhankelijk kunnen beoordelen of hun financiële informatie betrouwbaar is.

2. Sturen met cijfers of cijfers onafhankelijk toetsen

Een financial controller controleert of cijfers, rapportages en financiële processen kloppen. Je onderzoekt bijvoorbeeld waarom kosten afwijken, of cijfers volledig zijn verwerkt en of het management op betrouwbare informatie stuurt. Vanuit die controle kijk je ook vooruit: wat betekenen deze ontwikkelingen voor budgetten, forecasts en toekomstige keuzes?

Een accountant controleert eveneens of financiële informatie juist en volledig is. Het verschil zit vooral in de onafhankelijkheid en het einddoel. De accountant beoordeelt of de financiële verantwoording betrouwbaar genoeg is voor externe partijen, terwijl de financial controller controleert om de organisatie intern grip te geven en beter te laten sturen.

3. Cijfers vertalen naar keuzes of naar zekerheid

Een financial controller helpt managers en collega’s om betere financiële keuzes te maken. Ze kijken terug op afgelopen periodes en hebben inzicht in waar het misgaat of waar verbeteringen zitten. Denk aan beslissingen over budgetten, kosten, investeringen of groei. Als je nog een stap verder gaat, kom je uit bij de functie van Business Controller; die gebruiken deze cijfers voor strategische beslissingen en toekomstplannen voor de organisatie.

Een accountant geeft vooral zekerheid aan partijen die op de cijfers moeten kunnen vertrouwen, zoals bestuurders, banken, aandeelhouders of toezichthouders. Daarnaast adviseren ze ook.

4. Processen verbeteren of processen toetsen

Een financial controller kijkt hoe financiële processen slimmer kunnen. Bijvoorbeeld door rapportages sneller beschikbaar te maken, fouten in de administratie te verminderen of meer grip te krijgen op kosten.

Een accountant beoordeelt of die processen betrouwbaar genoeg zijn. Is duidelijk wie betalingen mag goedkeuren? Zijn risico’s voldoende afgedekt? En is de administratie goed controleerbaar?

5. Diep in één organisatie of breed ervaring opdoen

Als financial controller bouw je veel kennis op over één organisatie en vaak ook één sector. Dat past goed wanneer je later wilt doorgroeien richting business control, finance management of een meer strategische finance rol.

Als accountant werk je met meerdere organisaties en vraagstukken tegelijk. Daardoor ontwikkel je snel een brede financiële basis en zie je verschillende manieren waarop organisaties hun financiën en processen hebben ingericht.

De kern is dus vrij simpel: een financial controller helpt een organisatie financieel beter sturen, terwijl een accountant beoordeelt of de financiële basis waarop die organisatie stuurt ook echt betrouwbaar is.

Wat past beter bij jou?

Financial controller past beter bij je als je:

• Graag onderdeel bent van één organisatie
• Cijfers wilt gebruiken om beslissingen beter te maken
• Interesse hebt in budgetten, forecasts en rapportages
• Het leuk vindt om processen te verbeteren
• Graag schakelt met management en collega’s

Accountant past beter bij je als je:

• Veel verschillende organisaties wilt leren kennen
• Graag onderzoekt of cijfers echt kloppen
• Interesse hebt in jaarrekeningen, audits en verslaggeving
• Kritisch, precies en gestructureerd werkt
• Het leuk vindt om financiële informatie te controleren en te onderbouwen

Belangrijke nuance: Je hoeft dit als starter niet meteen voor de rest van je carrière te bepalen. Veel finance professionals bewegen later tussen rollen. Er zijn accountants die financial controller worden en financial controllers die zich juist verder specialiseren richting reporting, business control of finance management.

Ontdek jouw richting binnen finance

Je hoeft als starter nog niet precies te weten welke finance functie uiteindelijk het beste bij je past. Juist door praktijkervaring op te doen, merk je of jij meer energie krijgt van controlling, accountancy, business control of een andere financiële richting.

Binnen het traineeship Finance & Control krijg je de kans om jezelf daarin te ontwikkelen. Je werkt aan een opdracht, volgt trainingen en krijgt begeleiding terwijl je ontdekt waar jouw kracht ligt.