Je beoordelingsgesprek voorbereiden: 7 concrete tips

Wat is een beoordelingsgesprek?

Een beoordelingsgesprek is een formeel gesprek tussen jou en je leidinggevende waarin jouw functioneren en prestaties over een bepaalde periode worden beoordeeld. Meestal vindt dit gesprek één keer per jaar plaats, maar dit verschilt per organisatie.

Tijdens het gesprek kijkt je leidinggevende terug op je werkzaamheden, de doelen die je hebt behaald en hoe je functioneert binnen het team. Daarbij komen zowel je sterke punten als verbeterpunten aan bod. Vaak wordt ook besproken waar je jezelf nog in kunt ontwikkelen en welke verwachtingen er zijn voor de komende periode. Hier alvast de eerste tip: probeer zelf ook zo veel mogelijk vragen te stellen, zo leer je écht waar jij in kunt groeien!

Het doel is om duidelijk te krijgen hoe je presteert en waar je staat binnen de organisatie. De uitkomst kan daarnaast invloed hebben op bijvoorbeeld een salarisverhoging, promotie of contractverlenging.

Hoewel je leidinggevende uiteindelijk de beoordeling geeft, betekent dat niet dat jij alleen maar hoeft te luisteren. Het is ook een moment om zelf je prestaties toe te lichten, vragen te stellen en je ambities bespreekbaar te maken.

Wat is het verschil tussen een beoordelingsgesprek en een functioneringsgesprek?

Een beoordelingsgesprek en een functioneringsgesprek lijken op elkaar, maar hebben een ander doel. Bij een beoordelingsgesprek kijkt je leidinggevende vooral terug op je prestaties. Heb je je doelen behaald? Hoe heb je gefunctioneerd? Waar liggen je sterke en minder sterke punten? En wat kun je doen om te groeien? Je leidinggevende geeft hierbij een oordeel over jouw functioneren, maar neem zeker ook zelf het initiatief om vragen te stellen en te leren waar de beoordeling vandaan komt.

Een functioneringsgesprek is meer een gesprek van twee kanten. Hierbij draait het niet alleen om je prestaties, maar vooral om hoe het gaat op je werk en wat jij nodig hebt van je leidinggevende. Het gaat dus twee kanten op in plaats van dat alleen jouw eigen functioneren aan bod komt. Je bespreekt bijvoorbeeld waar je tegenaan loopt, wat je nodig hebt om beter te functioneren en of je nog op je plek zit.

Het belangrijkste verschil? Bij een beoordelingsgesprek word jijzelf beoordeeld, terwijl een functioneringsgesprek vooral draait om samen kijken hoe het beter kan, van beide kanten.

Welke onderwerpen komen aan bod tijdens een beoordelingsgesprek?

Wat er precies wordt besproken, verschilt per organisatie en functie. Toch zijn er een aantal onderwerpen die in vrijwel ieder beoordelingsgesprek terugkomen:

• Prestaties en behaalde doelen: Welke resultaten heb je geboekt? Heb je de doelen behaald die eerder met je zijn afgesproken?
• Sterke punten en verbeterpunten: Waar ben je goed in en op welke vlakken kun je jezelf nog verbeteren?
• Samenwerking: Hoe verloopt de samenwerking met collega's en je leidinggevende? Hoe draag je bij aan het team?
• Persoonlijke ontwikkeling: Welke vaardigheden heb je ontwikkeld en wat wil je nog leren?
• Doelen voor de toekomst: Wat wordt er de komende periode van je verwacht en welke nieuwe doelen worden er gesteld?
• Salaris en doorgroeimogelijkheden: Afhankelijk van de organisatie kan ook een salarisverhoging, promotie of contractverlenging ter sprake komen.

Niet ieder onderwerp hoeft uitgebreid besproken te worden. Vaak ligt de nadruk op je prestaties en ontwikkeling, maar er is meestal ook ruimte om zelf onderwerpen aan te dragen.

Hoe zorg je voor de beste voorbereiding bij je beoordelingsgesprek?

Zorg ervoor dat je voorbereid voor de dag komt! Dit laat zien dat je zelfkritisch bent en nadenkt over hoe je jezelf wil ontwikkelen. Een goede voorbereiding kan een wereld van verschil maken tijdens je beoordelingsgesprek. Niet alleen omdat je beter weet wat je kunt verwachten, maar vooral omdat je zelfverzekerder het gesprek ingaat en beter kunt laten zien wat je hebt bereikt.

Want je kunt het afgelopen jaar nog zo goed hebben gepresteerd, als je niet duidelijk kunt vertellen wat je hebt bijgedragen, doe je jezelf tekort. Bovendien helpt een goede voorbereiding om het gesprek niet alleen te laten draaien om de beoordeling van je leidinggevende, maar ook om jouw ambities en ontwikkeling.

Hoe pak je dat aan? Met de volgende 7 tips haal je meer uit je beoordelingsgesprek.

7 tips om alles uit je beoordelingsgesprek de halen

Een beoordelingsgesprek hoeft geen spannend verhoor te zijn. Sterker nog, het is ook jouw kans om te laten zien wat je hebt bereikt en wat je ambities zijn. Met deze 7 tips ga je goed voorbereid het gesprek in.

1. Bereid je goed voor

Misschien wel de belangrijkste tip: zorg dat je vooraf weet wat je wilt vertellen. Je leidinggevende heeft waarschijnlijk een beeld van hoe je functioneert, maar ziet niet alles wat je dagelijks doet. Het is dus aan jou om duidelijk te maken wat je hebt bereikt.

Pak bijvoorbeeld je doelen van het afgelopen jaar erbij en bedenk welke resultaten je hebt geboekt. Heb je een project succesvol afgerond? Een ingewikkeld probleem opgelost? Of ben je zelfstandiger geworden in je werkzaamheden? Schrijf een paar concrete voorbeelden op die je tijdens het gesprek kunt gebruiken.

Denk daarnaast na over de volgende vragen:

• Wat zijn mijn belangrijkste prestaties van het afgelopen jaar?
• Waar ben ik beter in geworden?
• Wat ging minder goed en wat heb ik daarvan geleerd?
• Welke vaardigheden wil ik verder ontwikkelen?
• Wat wil ik het komende jaar bereiken?

Vergeet ook niet na te denken over wat je zelf uit het gesprek wilt halen. Misschien wil je meer verantwoordelijkheid, doorgroeien naar een andere functie of een salarisverhoging bespreken. Door dit vooraf helder te hebben, voorkom je dat je belangrijke onderwerpen vergeet.

2. Vraag ook tussentijds om feedback

Waarom wachten tot je jaarlijkse beoordelingsgesprek om te horen hoe je presteert? Door regelmatig feedback te vragen aan je leidinggevende of collega's, weet je beter waar je staat. Zo kun je verbeterpunten al aanpakken voordat ze tijdens je beoordeling ter sprake komen.

Bovendien laat je hiermee zien dat je initiatief neemt en actief bezig bent met je ontwikkeling. Je hoeft daarvoor niet meteen een officieel gesprek in te plannen. Een simpele vraag als 'Hoe vond je dat ik dat project heb aangepakt?' kan al waardevolle inzichten opleveren.

3. Wees eerlijk over je verbeterpunten

Niemand verwacht dat je alles al kunt, zeker niet wanneer je nog aan het begin van je carrière staat. Het is daarom helemaal niet erg om tijdens je beoordelingsgesprek toe te geven dat bepaalde dingen beter kunnen.

Sterker nog, door zelf verbeterpunten te benoemen, laat je zien dat je kritisch naar je eigen functioneren kunt kijken. Probeer daarbij wel concreet te zijn. Zeg bijvoorbeeld niet alleen dat je beter wilt worden in plannen, maar vertel ook waar je tegenaan loopt en hoe je daaraan wilt werken.

4. Onderbouw je prestaties met voorbeelden

'Ik heb volgens mij best goed gewerkt dit jaar.' Leuk, maar daar kan je leidinggevende weinig mee. Wil je laten zien wat je hebt bijgedragen? Maak je resultaten dan concreet.

Vertel bijvoorbeeld dat je een proces hebt verbeterd waardoor collega's minder tijd kwijt zijn, of dat je zelfstandig een project hebt afgerond. Door voorbeelden te gebruiken, maak je zichtbaar wat jouw bijdrage is geweest.

Dat hoeven overigens niet altijd grote prestaties te zijn. Ook kleine verbeteringen, nieuwe verantwoordelijkheden en persoonlijke groei zijn het benoemen waard.

5. Sta open voor feedback

Niet alle feedback die je krijgt, zal even leuk zijn om te horen. Misschien heeft je leidinggevende kritiek op iets waarvan je zelf dacht dat het juist goed ging. Probeer dan niet meteen in de verdediging te schieten.

Luister eerst naar wat er wordt gezegd en vraag om voorbeelden wanneer iets niet duidelijk is. Je hoeft het ook niet overal mee eens te zijn. Als jij een situatie anders hebt ervaren, mag je dat gerust aangeven. Zolang je open blijft staan voor het perspectief van de ander, kan juist die feedback je helpen verder te groeien.

6. Neem zelf initiatief tijdens het gesprek

Een beoordelingsgesprek gaat over jouw functioneren en ontwikkeling. Dan mag je daar zelf ook best iets over te zeggen hebben. Wacht dus niet alleen af welke vragen je leidinggevende stelt, maar breng onderwerpen ter sprake die jij belangrijk vindt.

Wil je bijvoorbeeld een opleiding volgen, meer verantwoordelijkheid krijgen of doorgroeien naar een andere functie? Dit is een goed moment om dat bespreekbaar te maken. Vraag ook wat je nodig hebt om die volgende stap te zetten. Zo maak je van het gesprek niet alleen een terugblik, maar ook een kans om vooruit te kijken.

7. Maak concrete afspraken

Een goed beoordelingsgesprek eindigt niet bij 'Nou, succes het komende jaar!' Zorg dat je na afloop weet wat er van je verwacht wordt en welke stappen je kunt zetten.

Bespreek samen welke doelen je wilt behalen, hoe je daaraan gaat werken en welke ondersteuning je eventueel nodig hebt. Maak deze afspraken zo concreet mogelijk. Spreek bijvoorbeeld af dat je binnen drie maanden zelfstandig een bepaald project kunt oppakken, in plaats van dat je simpelweg 'zelfstandiger moet worden'.

Zo kun je bij je volgende beoordelingsgesprek ook daadwerkelijk terugkijken op je vooruitgang.

Haal meer uit je beoordelingsgesprek

Een beoordelingsgesprek is meer dan alleen terugkijken op je prestaties. Het is ook een kans om te bespreken waar je naartoe wilt en wat je daarvoor nodig hebt. Met een goede voorbereiding, concrete voorbeelden en een actieve houding haal je meer uit het gesprek.

Ook benieuwd hoe je direct een goede start kunt maken bij je nieuwe werkgever? Check dan deze tips voor een succesvolle eerste werkdag!